14 Νοεμβρίου 2020

Μια σύγκρουση από παράλληλες πολιτικές πραγματικότητες και το glitch στο μάτριξ που πέρασε απαρατήρητο.

Η ανθρώπινη νόηση αδυνατεί να συλλάβει ορισμένα συμπαντικά φαινόμενα. Ωστόσο, σύμφωνα με απόρρητο πόρισμα ειδικού επιστημονικού επιτελείου της κυβέρνησης, ένα μικρό ποσοστό ημών είναι προικισμένο με το χάρισμα της κατανόησης δυνητικά έως και απείρων αντιφάσεων. Υποστηρίζεται ότι τους τελευταίους μήνες προέκυψαν άπειρες αντιφάσεις λόγω σύγκρουσης απείρων πραγματικοτήτων, που συνέκλιναν στη δική μας καθώς η πραγματικότητά μας αποτέλεσε το σημείο σύγκρουσης. Εάν πιστεύετε ότι διαθέτετε το χάρισμα της κατανόησης απείρων αντιφάσεων, εάν είστε από τους ανθρώπους που όταν συμβαίνει κάτι φαινομενικά παράλογο αναφωνείτε «Το χωράει ο νους μου!», τότε μπορείτε να περατώσετε την ανάγνωση αυτού του κειμένου.

 

Είναι η χρήση μάσκας ωφέλιμη και αν ναι, πότε ;

1η Απριλίου : Σύμφωνα με τον Τσιόδρα η χρήση μάσκας στον γενικό πληθυσμό ενέχει κινδύνους  [1,2]

4 Μαΐου : Οι μάσκες καθίστανται υποχρεωτικές σε κλειστούς χώρους [3].

2 Νοεμβρίου : Επανερχόμενοι στο ζήτημα της χρήσης μασκών που αρχικά χαρακτηρίστηκε δυνητικά επικίνδυνη και έπειτα ωφέλιμη για τους κλειστούς χώρους, επιβάλλεται τώρα καθολική χρήση μάσκας και σε ανοιχτούς χώρους…  [4]

 

Στο λεωφορείο κολλάει. Δεν κολλάει;

30 Απριλίου : Ένας από τους βασικούς λόγους για την επιβολή υποχρεωτικής χρήσης μασκών σε κλειστούς χώρους θεωρήθηκε ο συγχρωτισμός στα ΜΜΜ. Ο Τσιόδρας καλεί τους πολίτες να αποφεύγουν τα ΜΜΜ.

27 Οκτωβρίου : Τάδε έφη Τσιόδρας : «Είναι ασφυκτικές οι συνθήκες στα μέσα μεταφοράς, το κατανοώ. Είναι αδύνατο αυτή τη στιγμή να επενδύσουμε σε περισσότερη και μεγαλύτερη άνεση στα μέσα μεταφοράς. Γνωρίζω ότι προσπαθούν. Προσπαθήστε να αποφύγετε όσο είναι εφικτό τον συνωστισμό στα μέσα μεταφοράς»

13 Νοεμβρίου: ο υπουργός Κωνσταντίνος Καραμανλής «ξεκαθαρίζει» από το βήμα της βουλής μερικά δεδομένα και «ξεφεύγει από τον κόσμο των εντυπώσεων στον κόσμο των στοιχείων», γνωστοποιώντας ότι τα ΜΜΜ δεν είναι εστία μετάδοσης του ιού. Αυτά σύμφωνα με μια … γαλλική μελέτη. Κάποιοι… καλοθελητές θα κάνουν λόγω για διαφορετικές συνθήκες συγχρωτισμού σε διαφορετικές χώρες. Τους απαντάμε με τα -άκρως εναρμονισμένα με την φιλοσοφία της επιστήμης- λόγια του πρωθυπουργού : δεν θα ανεχτούμε αμφισβήτηση από κανέναν και για κανέναν. Ούτε φυσικά και από τους επόπτες δημόσιας υγείας που προειδοποιούν με ανακοίνωσή τους ότι τα ΜΜΜ είναι εστίες μετάδοσης του ιού διότι δεν τηρείται το μέτρο της αποστασιοποίησης [5]

 

Μονάδες Εντατικής Θεραπείας, προσλήψεις γιατρών και … αναβάθμιση του ΕΣΥ

11 Μαρτίου : Ο Μητσοτάκης υπόσχεται προσλήψεις γιατρών και περισσότερες ΜΕΘ σε ένα από τα αμέτρητα διαγγέλματά του.

14 Αυγούστου : Σε συνέντευξη με τον Χατζηνικολάου, ο Κικίλιας τονίζει ότι το ΕΣΥ είναι προετοιμασμένο για το δεύτερο κύμα της πανδημίας που έρχεται από Νοέμβριο-Δεκέμβριο.

26 Σεπτεμβρίου : Ο Πέτσας χαρακτηρίζει την επίταξη ΜΕΘ (με διπλάσια ημερήσια κοστολόγηση έπειτα διευθέτησης μεταξύ κυβέρνησης και ιδιωτών που μόνο επίταξη δεν θυμίζει), πεταμένα λεφτά…[6]

5 Νοεμβρίου : Ο Κικίλιας ανακοινώνει 300 νέες προσλήψεις γιατρών

8 Νοεμβρίου : Μαθαίνουμε ότι το 1/3 των θέσεων αυτών είναι 3μηνες συμβάσεις με δυνατότητα επέκτασης!  [7]

2 Νοεμβρίου : Η αδερφή του πρωθυπουργού και βουλευτής της ΝΔ κάνει λόγο για 1200 ΜΕΘ στο ραδιόφωνο.

2 Νοεμβρίου (A few moments lateργ) : Ο Πέτσας κάνει λόγο για 974 ΜΕΘ [8].

6 Νοεμβρίου : Ο Κικίλιας ανακοινώνει ότι φτάσαμε τις 1046 ΜΕΘ [9]

11 Νοεμβρίου : Η ΠΟΕΔΗΝ επισημαίνει «Βαφτίζουν λειτουργία ΜΕΘ σε νοσοκομεία απλές κλίνες με έναν αναπνευστήρα χωρίς το κατάλληλο εξοπλισμό και προσωπικό» [10]

10 Νοεμβρίου : Ο Πρόεδρος Νοσοκομειακών γιατρών του ΑΧΕΠΑ ανακοινώνει ότι όλες οι κλίνες είναι κατειλημμένες. Τρεις μέρες αργότερα, ο διευθυντής ΜΕΘ στο Παπανικολάου κάνει λόγο για έκρυθμη κατάσταση και ανακοινώνει ότι όλες οι κλίνες είναι κατειλημμένες. [11,12]

10 Νοεμβρίου (η ίδια μέρα που ανακοινώνεται η έλλειψη κλινών στο ΑΧΕΠΑ και μόλις 4 μέρες πριν ανακοινωθεί το ίδιο στο Παπανικολάου) : Ο Κικίλιας λέει με περηφάνια ότι το ΕΣΥ αυτούς τους μήνες πέρασε τις εξετάσεις με πολύ μεγάλη επιτυχία. Αναφέρει χαρακτηριστικά : «Ενώ κραταιά συστήματα υγείας σε όλο τον κόσμο έχουν καταρρεύσει και μεγάλες πλούσιες χώρες δεν άντεξαν τη δύναμη της πανδημίας, το ΕΣΥ είναι εδώ και προσφέρει υπηρεσίες σε όλους αυτούς που έχουν ανάγκη».

 

Ευθύνεται ο τουρισμός για την έξαρση των κρουσμάτων ;

12 Νοεμβρίου : Ο Μητσοτάκης λέει πάλι σε διάγγελμά του ότι δεν φταίει ο τουρισμός για την έξαρση των κρουσμάτων και διατείνεται ότι βασική αιτία της διασποράς σε όλη την Ευρώπη είναι η διασκέδαση νέων ανθρώπων [13].

Εντωμεταξύ, στις 11 Οκτωβρίου μαθαίνουμε ότι ο μέσος όρος ηλικίας κρουσμάτων είναι τα 40 έτη[14], πολύ κοντά δηλαδή στα 41,9 έτη που είναι ο μέσος όρος ηλικίας στον ελληνικό πληθυσμό (ΕΛΣΤΑΤ 2017), γεγονός που μάλλον δεν μας προδιαθέτει να πιστέψουμε ότι η διασκέδαση των νέων αποτελεί βασική αιτία διασποράς. Με ενδιαφέρον ακούμε τον Πέτσα μερικούς μήνες πριν, στις 17 Αυγούστου, να λέει ότι «τα κρούσματα έχουν μέσο όρο ηλικίας πολύ χαμηλότερο απ’ ό,τι είχαμε συνηθίσει πριν, καθώς τα πέντε στα δέκα κρούσματα είναι κάτω της ηλικίας των 40 ετών» παραλείποντας να μας πει ότι, σύμφωνα με στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ (2020), τα άτομα ηλικίας έως 39 ετών στον ελληνικό πληθυσμό είναι 5,108,716, δηλαδή το 47,2 % του πληθυσμού, επομένως είναι μάλλον λογικό 1/2 άτομα που έχει τον ιό να είναι κάτω των 40.

Σχετικά με τον τουρισμό, ο οποίος δεν σχετίζεται με την έξαρση των κρουσμάτων όπως πρότινος διατύπωσε ο απόφοιτος του Harvard Μητσοτάκης, δημοσίευση στις 12 Ιουλίου από επιστήμονες του ΑΠΘ προειδοπεί ότι αν δεν περιοριστούν οι ροές των ασυμπτωματικών και προσυμπτωματικών τουριστών θα υπάρξει αύξηση κρουσμάτων στη χώρα [15].

 

Η κυβέρνηση έχει το μικρότερο μερίδιο ευθύνης, βασικά κανένα μερίδιο ευθύνης. Όπως έλεγε άλλωστε και το ΠΑΣΟΚ, πρώτα ο πολίτης.

11 Νοεμβρίου : Μία μέρα προτού ο Μητσοτάκης αποφανθεί ότι για την έξαρση των κρουσμάτων δεν ευθυνόταν ο τουρισμός, ο Άδωνης, σε μια απροσδόκητα ειλικρινή τοποθέτηση λέει στον αέρα : «Πέσαμε τελείως έξω κι εμείς ως προς την σφοδρότητα του δεύτερου κύματος. Το σενάριο που είχαμε πιστέψει, κι εγώ είχα πιστέψει  για να είμαι ειλικρινής, ήταν ότι όταν ανοίγαμε τον Ιούνιο λόγω υψηλών θερμοκρασιών οι επόμενοι μήνες μέχρι τον Οκτώβριο θα είναι σχετικά ήρεμοι... Και άρα η κεντρική μας φιλοσοφία, και η συγκέντρωση που βάλαμε στο μυαλό μας, ήταν πώς θα ανοίξουμε τον τουρισμό και την οικονομία.»

12 Νοεμβρίου : Ο Μητσοτάκης παραδέχεται ότι έγιναν λανθασμένες εκτιμήσεις «Ειδικά στο ζήτημα της Θεσσαλονίκης με την γνώση που έχουμε σήμερα θα μπορούσαμε να πάρουμε δραστικά μέτρα νωρίτερα. Το λέω ξεκάθαρα, η ευθύνη βαραίνει όλους, πρώτα από όλα την κυβέρνηση και νομίζω ότι και τους τοπικούς άρχοντες, αλλά και όλους όσους επεδίωξαν να γιορτάσουμε έτσι, έστω όπως εορτάστηκε, τη γιορτή του Αγίου Δημητρίου. Η αλήθεια είναι ότι στη Θεσσαλονίκη η ταχύτητα της αύξησης των κρουσμάτων μας επέτρεψε… μας έδωσε τη δυνατότητα να πούμε ότι να πέσαμε έξω στην εκτίμησή μας. Αυτή είναι η αλήθεια. Όχι μόνο εμείς αλλά και οι ειδικοί επιδημιολόγοι. Αλλά επειδή ο χρόνος δεν γυρίζει πίσω, θέλω να διαβεβαιώσω ότι γίνεται ό,τι είναι ανθρωπίνως δυνατό» [16].

14 Νοεμβρίου : Η ευθύνη αποδεικνύεται μάλλον βαριά για να την επωμιστεί ο αντιπρόεδρος Άδωνις και το κόμμα του για παραπάνω από δύο μέρες, καθώς αναφέρει στον αέρα ότι : «Δεν έγινε κανένα λάθος. Όλα τα χειριστήκαμε με το σωστό τρόπο. Το ότι ο ιός εξελίχθηκε γρηγορότερα και οι αρχικές εκτιμήσεις των λοιμωξιολόγων για τη συμπεριφορά του ιού το καλοκαίρι απεδείχθη διαφορετική, ούτε σε αυτούς μπορώ να το χρεώσω γιατί ήταν ένας καινούριος ιός, ένα καινούριο φαινόμενο» [17].

 

Θα ανοίξουν τα σχολεία; Θα παραμείνουν κλειστά; Τι θα γίνει με τις χορηγούμενες από το κράτος μάσκες;

13 Σεπτεμβρίου : Η Κεραμέως αναφέρει ότι είναι όλα έτοιμα για το άνοιγμα των σχολείων και γνωστοποιεί ότι θα δοθούν εκτός των παγουριών και μάσκες [17β].

15 Σεπτεμβρίου : Η Κεραμέως χαρακτηρίζει ως «αστοχία» την χορήγηση ακατάλληλων μασκών (αυτές που έμοιαζαν πιότερο με αερόστατα) στα σχολεία.

14 Νοεμβρίου : Δυο μήνες μετά και εν μέσω πανδημίας, η υπόθεση χορήγησης μασκών καλά κρατεί. Μαθαίνουμε ότι αναβάλλεται ο διαγωνισμός λόγω έλλειψης δικαιολογητικών [18].

12 Νοεμβρίου : Η Κεραμέως διαψεύδει τον Πέτσα, ο οποίος άφηνε μόλις μια μέρα πριν ανοιχτό το ενδεχόμενο να κλείσουν τα δημοτικά σχολεία, λέγοντας ότι εισήγηση για κλείσιμο δημοτικών σχολείων δεν υφίσταται.

13 Νοεμβρίου : η Υφυπουργός Παιδείας Ζαχαράκη δηλώνει το πρωί στον ΣΚΑΙ πως δεν υπάρχει εισήγηση για κλείσιμο των δημοτικών και των νηπιαγωγείων. Λίγες μόνο ώρες μετά, στις 2 το μεσημέρι δημοσίευση στο iefimerida γράφει «Κλείνουν τα δημοτικά σχολεία σε όλη την Ελλάδα από Δευτέρα – Για να σταματήσει η κινητικότητα των γονέων». Μία δικαιολογία δύσπεπτη ακόμη και για τους πιο μωρόπιστους.

14 Νοεμβρίου : Κλείνουν τα δημοτικά [19].

 

Είναι τα σχολεία εστίες μετάδοσης του ιού;

Υπενθυμίζεται ότι στις 2 Νοεμβρίου ο Στέλιος Πέτσας μας διαβεβαιώνει ότι «δεν υπάρχει μετάδοση του ιού μέσα στις σχολικές αίθουσες»! Μια ελαφρώς πιο προσεκτική τοποθέτηση, κινούμενη ωστόσο στα πλαίσια της ιδέας να παραμείνουν ανοιχτά τα σχολεία, κάνει και ο Μαγιορκίνης στις 5 Σεπτεμβρίου [20,21].

3 Νοεμβρίου : Παρατηρούνται μολύνσεις από covid σε παιδιά 0-17 ετών σε ποσοστό 7,8% των συνολικών κρουσμάτων. Ο αριθμός δεν είναι διόλου ευκαταφρόνητος αν αναλογιστούμε ότι οι ομάδες 0-19 ετών αποτελούν το 19,6% του συνολικού πληθυσμού (ποσοστό ελαφρώς διογκωμένο λόγω συμπερίληψης ηλικιών 18 και 19 ετών). Αν και κανένας από εμάς τους κοινούς θνητούς έξωθεν των επιστημονικών επιτελείων δεν μπορεί να γνωρίζει τον βαθμό στον οποίο τα κρούσματα αυτά σχετίζονται με τη μετάδοση του ιού στα σχολεία, εκείνη την περίοδο οι ειδικοί της επιτροπής του υπουργείου Υγείας συζητούν για νέους κανονισμούς που πρέπει να εφαρμοστούν στα σχολεία [22]. Ο λόγος φυσικά είναι άγνωστος, μιας και σύμφωνα με Πέτσα ή Μαγιορκίνη (διαλέγετε και παίρνετε) ο ιός είτε δεν κολλάει στις σχολικές αίθουσες είτε κολλάει πολύ σπάνια.

 

Θα επιβληθεί νέο lockdown ;

18 Ιουνίου : Ο Αντιπρόεδρος της ΝΔ είναι «απολύτως πεπεισμένος ότι δεν θα χρειαστούμε ένα νέο lockdown κατά τον τρόπο που τον ζήσαμε το μήνα Μάρτιο και Απρίλιο» (ΣΚΑΙ).

14 Αυγούστου : Σύμφωνα με τον Κικίλια : «Σε ένα δεύτερο οριζόντιο lockdown δεν μπορούμε να οδηγηθούμε. Όλες οι χώρες -και κάποιες σε χειρότερη κατάσταση από εμάς- προχωρούν σε σταδιακά μέτρα. Εμείς έχουμε και δεύτερο πλάνο, για τοπικά lockdown, για επιμέρους διορθώσεις, για τεστ σε περισσότερους τουρίστες…» [23].

3 Οκτωβρίου : Σχεδόν αδιανόητο χαρακτηρίζει ο Μητσοτάκης το ενδεχόμενο να πάμε σε ένα δεύτερο lockdown [24].

2 Νοεμβρίου : Ο Άδωνις, παίζοντας με τις λέξεις, μας λέει ότι ποτέ δεν «αποκλείσανε» την περίπτωση του να πάμε σε δεύτερο lockdown.

4 Νοεμβρίου το πρωί : Ο κυβερνητικός εκπρόσωπος λέει ότι δεν είμαστε κοντά σε δεύτερο lockdown.

4 Νοεμβρίου το μεσημέρι : Ο υπουργός υγείας ανακοινώνει, πριν την επίσημη ανακοίνωση, ότι σύντομα θα επιβληθεί δεύτερο lockdown.

 

Εάν είστε και εσείς προικισμένοι και πιστεύετε στη θεωρία σύγκρουσης παράλληλων πολιτικών πραγματικοτήτων, παρακαλείστε να διαμοιράσετε αυτό το κείμενο στους υπόλοιπους λίγους εκλεκτούς.

 

 

 

 

[1]https://www.iefimerida.gr/ygeia/sotiris-tsiodras-lathos-maska-genikos-plithysmos  [2]https://www.skai.gr/news/ygeia/tsiodras-oxi-se-xrisi-maskas-kai-gantion-mias-xrisis-epikindynes-oi-maskes-me-valvida

[3] https://www.tanea.gr/2020/04/30/greece/apantiseis-tsiodra-gia-tis-maskes-giati-einai-tora-ypoxreotikes-poies-systinei/

[4] https://www.capital.gr/politiki/3489826/apagoreusi-kukloforias-kai-katholiki-xrisi-maskas-sta-metra-pou-anamenetai-na-anakoinothoun

[5] https://www.ieidiseis.gr/politiki/item/67761-epoptes-dimosias-ygeias-esties-metadosis-koronoioy-ta-mmm-karamanlis-den-apodeiknyetai-oti-kollaei

[6] https://tvxs.gr/news/egrapsan-eipan/ta-petamena-lefta-gia-tis-meth

[7] https://tvxs.gr/news/ellada/oi-300-proslipseis-monimes-giatron-eginan-200&dr=tvxsmrstvxs

[8]https://www.omadamnimis.gr/%ce%ba%cf%85%ce%b2%ce%ad%cf%81%ce%bd%ce%b7%cf%83%ce%b7-%ce%bd%ce%b4-%cf%84%ce%bf-%cf%80%cf%81%cf%89%ce%af-%ce%b7-%cf%87%cf%8e%cf%81%ce%b1-%ce%b4%ce%b9%ce%b1%ce%b8%ce%ad%cf%84%ce%b5%ce%b9-1-200-%ce%bc/?fbclid=IwAR1j0gTR5ghwOG6EMTfNOidWjXe2OVnQ91isuZ4FatMYl3vOVli2kMVTM3g

[9] https://www.naftemporiki.gr/story/1655416/b-kikilias-109-nees-meth-covid-tis-teleutaies-10-meres

[10] https://www.voria.gr/article/stin-antepithesi-i-poedin-gia-to-achepa-i-diikisis-diakinoun-pseftikes-idisis

[11] https://www.naftemporiki.gr/story/1658136/me-37-klines-meth-to-georgios-papanikolaou-einai-oles-kateilimmenes-tonizei-o-dieuthuntis

[12] https://www.alfavita.gr/koinonia/337139_koronoios-nosokomeia-sti-thessaloniki-xekina-i-epilogi-asthenon-oi-meth-ehoyn

[13] https://www.news247.gr/politiki/o-mitsotakis-erixe-tin-eythyni-stoys-neoys-gia-tin-exarsi-toy-koronoioy.9047891.html

[14] https://www.tovima.gr/2020/10/11/society/koronoios-tromazei-o-mesos-oros-ilikias-ton-krousmaton-anisyxia-gia-ton-deikti-rt-stin-attiki/

[15] https://www.libre.gr/meleti-sos-apo-to-apth-anamenetai-ekrixi-k/

[16] https://thepressproject.gr/den-egine-kanena-lathos-ola-ta-cheiristikame-me-ton-sosto-tropo-dilonei-simera-o-georgiadis/?fbclid=IwAR1n6HR6WxO8Tokwp4l94ND5Z-zhwVTjlFG_iFoZFOQj0jRiO9j2S1uGoC0#.X6-uKMEmW3c.facebook

[17] https://www.voria.gr/article/georgiadis-koronoios-den-egine-kanena-lathos---ta-chiristikame-me-to-sosto-tropo

[17β] https://www.ethnos.gr/politiki/123595_kerameos-ola-etoima-gia-anoigma-ton-sholeion-stis-0815-proto-koydoyni

[18] https://www.flash.gr/politiki/1720063/maskes-sta-sxoleia-anavlithike-o-diagonismos-elleipsei-dikaiologitikon

[19] https://www.tanea.gr/2020/11/14/greece/education/kleinoun-gia-dyo-evdomades-se-ola-ta-dimotika-kai-nipiagogeia-tis-xoras/

[20] https://www.larissanet.gr/2020/11/02/apistefti-ataka-petsa-den-yparchei-metadosi-koronoiou-mesa-stis-scholikes-aithouses/

[21] https://www.alfavita.gr/ekpaideysi/331161_gkikas-magiorkinis-ti-ennooysa-gia-ton-arithmo-mathiton-ana-taxi

[22] https://www.ethnos.gr/ygeia/131316_koronoios-ekrixi-kroysmaton-sta-paidia-erhontai-nees-odigies-gia-sholeia-kai-karantina

 

[23]https://www.omadamnimis.gr/%cf%80%ce%b9%ce%b5%cf%81%cf%81%ce%b1%ce%ba%ce%ac%ce%ba%ce%b7%cf%82-%ce%b1%ce%b4%ce%b5%ce%b9%ce%ac%ce%b6%ce%b5%ce%b9-%cf%80%ce%ad%cf%84%cf%83%ce%b1-%ce%b3%ce%b9%ce%b1-%cf%84%ce%bf-%ce%ad%ce%bd%ce%b1/?fbclid=IwAR1KjEX-v-gVHqVnIm854_G43vS3ouLPrsrEASivDQiBO6LCY6qOmcHZ5PM

[24] https://www.youtube.com/watch?v=hQHr1KbZonU&feature=emb_title&ab_channel=%CE%9F%CE%9C%CE%91%CE%94%CE%91%CE%9C%CE%9D%CE%97%CE%9C%CE%97%CE%A3


30 Μαΐου 2020

Υπερηφάνεια δίχως ύψιλον


     Ορισμένες λέξεις αφήνουν μία αλλόκοτη επίγευση μερικά μόλις δέκατα του δευτερολέπτου αφότου αρθρωθούν. Αν και η επεξεργασία της δισυπόστατης φύσης τους φτάνει μετά βίας στο κατώφλι του συνειδητού, μια κάποια λανθάνουσα αμηχανία συνεχίζει να μας πιλατεύει όσο η συζήτηση συνεχίζεται. Δεν πρόκειται πάντοτε για αμφισημία. Τουλάχιστον όχι ακριβώς. Η αμφισημία αφορά δύο πιθανές αλλά ποιοτικά διαφορετικές ερμηνείες. Αντιθέτως, οι λέξεις στις οποίες πρόκειται να αναφερθώ λειτουργούν πιότερο ως ένα ασαφές, πλην όμως συμπαγές κράμα που εγκλωβίζει νοήματα. Νοήματα παρεξηγημένα που δεν λογίζονται ως αυθυπόστατα ακόμη και αν στην πραγματικότητα μπορούν κάλλιστα να υπάρξουν ως τέτοια. Για το λόγο αυτό, το να διαχωρίσει κανείς αυτά τα νοήματα αποτελεί μάλλον ραφινάρισμα παρά αποδόμηση. Η σημασία της ενέργειας αυτής μπορεί να αποδειχθεί εξαιρετική, εφόσον το άτομο ανακαλύψει σε κάποιο από τα παράγωγά της μία εννοιολόγηση που το χαρακτηρίζει, του παρέχει αισιοδοξία ή ανοίγει νέους ορίζοντες στη σκέψη του. 
     Η βασική έννοια που επιχειρώ να επανεξετάσω δεσπόζει περήφανα στον τίτλο. Η πολυσημία της λέξης περηφάνια απηχεί ακόμη και στο -πιο σύνηθες ίσως- αντώνυμό της, την ταπεινότητα. Πώς θα αντιδρούσε κανείς στον χαρακτηρισμό του ως ταπεινό; Τι σημαίνει εξ αρχής αυτός ο χαρακτηρισμός; Οι απαντήσεις που βρίσκει κανείς στα λεξικά ποικίλλουν. Ως ταπεινός παρουσιάζεται εκείνος που έχει επίγνωση των δυνατοτήτων του δίχως να τις μεγαλοποιεί αλλά και εκείνος που έχει επίγνωση της μηδαμινότητάς του. Πώς είναι όμως δυνατόν η επίγνωση των δυνατοτήτων να συγγενεύει εξ ορισμού με την «επίγνωση» της μηδαμινότητας; Ένας άνθρωπος μπορεί να αναγνωρίζει τις δυνατότητές του δίχως να τις υπερτονίζει και να υπερβάλλει, ενώ παράλληλα αρνείται να χαρακτηρίσει την ύπαρξή του ως ασήμαντη, ακριβώς επειδή αισθάνεται πως οι αρετές του τον καθιστούν χρήσιμο και άξιο. Είναι αυτός ο άνθρωπος ταπεινός ή όχι;
     Αν όχι, είναι τότε άραγε μεμπτό να αναγνωρίζουμε και να επικοινωνούμε τις δυνατότητές μας; Είναι μάλλον δύσκολο να φανταστεί κανείς έναν κόσμο όπου οι επαγγελματικές συνεντεύξεις και τα βιογραφικά θα αξιολογούνταν με κριτήριο την ταπεινότητα! Θα θέλαμε άραγε έναν κόσμο στον οποίο όσοι φέρουν ηγετικές ικανότητες και αρετές δεν θα ανέρχονταν ποτέ στην περίοπτη επιφάνεια ώστε να συνεχίσουν να διέπονται από μετριότητα; Θα θαυμάζαμε αυτούς τους άσημους ανθρώπους για την ταπεινότητά τους ή θα λυπόμασταν γι’ αυτούς; Αντιμετωπίζεται η ταπεινότητα στο παρόν πλαίσιο ως κάτι θετικό ή ως κάτι αρνητικό;
     Αν πάλι ναι· έστω δηλαδή ότι θεωρούμε ταπεινό τον άνθρωπο που δεν αυτοπροβάλλεται για τέρψη, δεν συμπεριφέρεται σαν μεγαλόσχημος και δεν υπερβάλλει, ανεξαρτήτως του γεγονότος ότι αναγνωρίζει τις δυνατότητές του, τις επικοινωνεί αβίαστα και πρωτίστως προσδίδει αξία στην ύπαρξή του. Τι θα γινόταν αν ο ίδιος άνθρωπος επιδείκνυε αγωνιστικότητα και δυναμισμό; Μήπως στην προσπάθειά του να προωθήσει μία ιδέα (είτε αυτή είναι πολιτική, είτε επιστημονική, είτε φιλοσοφική κ.ο.κ) η ταπεινή του όψη θα ξεθώριαζε; Και αν ναι γιατί; Πώς είναι δυνατόν η επιδίωξη ενός στόχου και η επακόλουθη αντιπαράθεση να ακυρώνει την ιδιότητα της ταπεινότητας, εάν η τελευταία ορίζεται ως επίγνωση των δυνατοτήτων και συστηματική αποφυγή της υπερβολής; Ακόμη και αν η προώθηση μιας ιδέας συνεπάγεται -με αυστηρά λογικούς όρους- την υποτίμηση των υπόλοιπων εκπεφρασμένων ιδεών, δεν είναι παράλογο η υποτίμηση αυτή να εκλαμβάνεται εξ ορισμού ως περιφρονητική στάση; Άλλωστε, η απόρριψη ενός συνόλου ιδεών και η προάσπιση μιας προσωπικής αντ’ αυτού, μπορεί να πραγματοποιηθεί με σεβασμό, δίχως υποβάθμιση της ανθρώπινης αξίας των διαφωνούντων ή της συλλογιστικής τους ικανότητας εν γένει.
     Τα παραπάνω ερωτήματα ενδεχομένως να προκαλούν σύγχυση. Και είναι απολύτως φυσιολογικό εάν αναλογιστεί κανείς τη συγκεχυμένη εννοιολόγηση της ταπεινότητας, η φύση της οποίας αυτοαναιρείται με την συμπερίληψη διαφορετικών ιδιοτήτων και ενεργειών. Επομένως, οι απαντήσεις στα ερωτήματα αυτά δεν μπορούν παρά να ποικίλλουν. Οι προβληματισμοί που ίσως να γεννήθηκαν κατά την ανάγνωσή τους, θα βοηθήσουν, είτε με τρόπο ρητό είτε ακόμη και διαισθητικό, σε μια εκ νέου θεώρηση της έννοιας περηφάνια, την οποία θεωρώ λυτρωτική έως και επαναστατική.   
     «Υπερηφάνεια δίχως ύψιλον». Με άλλα λόγια περηφάνια αντί ΥΠΕΡ-ηφάνειας. Πρόκειται φυσικά για δυο λέξεις οι οποίες είναι εννοιολογικά ταυτόσημες. Παρ΄όλα αυτά, θα επιχειρηθεί εντός ολίγου ένας αμιγώς τεχνητός και λεξιλογικά αβάσιμος διαχωρισμός. Ο σκοπός δεν είναι άλλος από την απόπειρα αποκόλλησης ανομοιογενών στοιχείων που εγκολπώνει η λέξη υπερηφάνεια. Προτού όμως φτάσουμε στην αποκόλληση αυτών των στοιχείων, πρέπει πρώτα να δικαιολογήσουμε τον χαρακτηρισμό τους ως ανομοιογενή.
     Ας ανατρέξουμε λοιπόν στις ερμηνείες που δίνονται για αυτή τη λέξη. Η υπερηφάνεια παρουσιάζεται ως το θετικό συναίσθημα που έπεται της ολοκλήρωσης ενός απαιτητικού εγχειρήματος καθώς και το συναίσθημα που απορρέει από την απόδοση αξίας στην ατομική ύπαρξη καθαυτή. Με βάση τους παραπάνω ορισμούς, θα έλεγε κανείς ότι η υπερηφάνεια συγγενεύει εννοιολογικά με την αυτοεπιβεβαίωση, την αυτοεκτίμηση και τον αυτοσεβασμό. Εάν αυτό αληθεύει, διερωτάται κανείς γιατί η δήλωση «σέβομαι τον εαυτό μου» ερμηνεύεται τόσο διαφορετικά από τη δήλωση «είμαι περήφανος για τον εαυτό μου». Στην πρώτη περίπτωση, η δήλωση είναι κοινωνικά αποδεκτή, ενώ στη δεύτερη περίπτωση, η δήλωση εκλαμβάνεται ως τουλάχιστον υπερφίαλη και σίγουρα αχρείαστη. Αυτό συμβαίνει φυσικά διότι στις παραπάνω ερμηνείες της υπερηφάνειας προστίθεται και αυτή της αλαζονείας. Πράγματι, αναζητώντας κανείς συνώνυμα για τη λέξη που κατά κύριο λόγο υποτίθεται ότι χαρακτηρίζει ένα θετικό συναίσθημα αυταξίας, θα συναντήσει λέξεις όπως αυτές της έπαρσης, της αυταρέσκειας, του εγωϊσμού και της υπεροψίας. Η διάσταση μεταξύ των δυο ερμηνειών είναι συχνά ασύλληπτη και χρησιμοποιώ την έννοια ασύλληπτη τόσο εμφατικά όσο και κυριολεκτικά.
     Η αναγνώριση της αξίας μας, ιδιαίτερα όταν αυτή γίνεται ρητά (αν και όχι αποκλειστικά), συνδέεται ενδόμυχα με την παραβίαση κάποιου ηθικού κανόνα, η οποία μας υποβιβάζει στο επίπεδο της ματαιοδοξίας και του ναρκισσισμού. Με άλλα λόγια, στην ερώτηση : «πρέπει να αισθάνομαι περήφανος/η για μένα;» η απάντηση δίνεται κάπως διστακτικά. Εάν είναι ναι, νιώθουμε ίσως ότι υπερεκτιμάμε τον εαυτό μας. Εάν πάλι είναι όχι, νιώθουμε ότι κάπως τον αδικούμε. Ακόμη περισσότερο, εάν είναι όχι, αυτό το όχι φέρει τουλάχιστον ένα βαθμό υποκρισίας εφόσον μας χαροποιεί να ακούμε από άλλους ότι είναι περήφανοι για εμάς, δίνοντας με αυτόν τον τρόπο έμφαση στην αξία μας. Ο λόγος για τον οποίο βρισκόμαστε αντιμέτωποι με αυτό το αμήχανο συναίσθημα, όπου κάθε απάντηση δίνεται με επιφύλαξη, εντοπίζεται ακριβώς στην πολυσημία της λέξης υπερηφάνεια. Και η αμηχανία αυτή μπορεί να σταθεί αφορμή ώστε να επανακαθορίσουμε τη σημασία της λέξης.
     Τι θα συνέβαινε εάν από την έννοια της υπερηφάνειας εκτοπίζαμε οποιοδήποτε στοιχείο αφορά κοινωνική σύγκριση; Όλες οι αρνητικές εκφάνσεις της υπερηφάνειας οι οποίες προαναφέρθηκαν έχουν ως βάση τους την κοινωνική σύγκριση και την υποβίβαση των πάντων πλην του δράστη εαυτού. Η αναγνώριση της αυταξίας δεν έχει ανάγκη την κοινωνική σύγκριση. Το να δίνει κανείς αξία στον εαυτό του και να τον αγαπάει σημαίνει να τον κατανοεί. Να αναγνωρίζει τα λάθη του αλλά και τις επίμονες προσπάθειες για βελτίωση και αυτο-ολοκλήρωση, ακόμη και αν η τελευταία δεν επέλθει ποτέ. Η περηφάνια εδώ προκύπτει μονάχα ως απόρροια εσωτερικής σύγκρισης. Αναγνωρίζοντας δηλαδή ότι θα μπορούσαμε να είχαμε πάρει μια δυσοίωνη τροπή σε κάποιο σταθμό της ζωής μας. Μια τροπή που θα μας έκανε να εξελιχθούμε σε κάτι κακό ή θα μας βύθιζε ακόμη πιο βαθιά στα προϋπάρχοντα λάθη που με επιτυχία πλέον αποφεύγουμε. Πρόκειται για μια σύγκριση του υπαρκτού εαυτού με τους εν δυνάμει εαυτούς που αποτρέψαμε, τους οκνηρούς, τους βαριεστημένους, τους κακεντρεχείς, τους δόλιους, τους χρησιμοθήρες. Η περηφάνια απορρέει φυσικά ρίχνοντας μια ματιά στα κατορθώματά μας. Τα κοινωνικά σταθμά είναι περιττά. Κάθε είδους ανέλιξη μπορεί κάλλιστα να αντιμετωπιστεί ως προσωπικό επίτευγμα που εξυπηρετεί βιολογικούς, οικονομικούς, συναισθηματικούς και πνευματικούς στόχους που τέθηκαν για να εξυπηρετήσουν τις επιθυμίες μας. Είναι η ικανοποίηση που αντλείται από την αναμέτρηση με τον εαυτό μας και όχι με τους άλλους. Γι΄αυτό και είναι υπερηφάνεια δίχως ύψιλον, δίχως το υπερ, δίχως την κοινωνική σύγκριση και το αίσθημα του υπεράνω.
     Η περηφάνια είναι λυτρωτική διότι μας δίνει τη δυνατότητα να αποδώσουμε άφοβα αξία στον εαυτό μας και να εκφράσουμε την αγάπη μας προς αυτόν. Δεν είναι καθόλου τυχαίο ότι η πιο αναγνωρισμένη ίσως θεραπευτική προσέγγιση στην ψυχολογία, η γνωστική ψυχοθεραπεία, στοχεύει στην αναδιαμόρφωση των σχημάτων του εαυτού και στην διάπλαση ενός ανθεκτικού αισθήματος αυτοεκτίμησης. Και η περηφάνια είναι ακριβώς αυτό. Μία σθεναρή, εμψυχωτική και ανθεκτική έκφραση της αυτοεκτίμησής μας.
     Είναι όμως και επαναστατική. Διότι αναγνωρίζοντας στον εαυτό μας την αξία του, τον προασπίζουμε από κάθε λογής εκμετάλλευση. Αντιδρούμε σε κάθε βιασμό του σώματος και της ψυχής μας διότι είμαστε αρκετά περήφανοι ώστε επιτρέψουμε να συμβεί κάτι τέτοιο. Όχι μόνο αντιλαμβανόμαστε τα δικαιώματά μας, αλλά η συνειδητοποίηση αυτή γίνεται άρρηκτη εσωτερίκευση, η οποία στη συνέχεια ωριμάζει σε γόνιμες μορφές διεκδίκησης. Η περηφάνια είναι επαναστατική διότι δεν διστάζει να αμφισβητήσει τις υποτακτικές διαστάσεις της ταπεινότητας, κάνοντάς το χωρίς καμία έπαρση. Ο περήφανος άνθρωπος αρνείται να ενταχθεί σε ένα ταπεινό ποίμνιο που αναζητά καθοδηγητή γιατί μπορεί και καθοδηγεί ο ίδιος τον εαυτό του. Συνεχίζει να θαυμάζει, χωρίς όμως να συνεπαίρνεται. Από τη στιγμή που δεν δειλιάζει να αναγνωρίσει την αξία του, ούτε θέλγεται, ούτε παρασύρεται εξίσου με εκείνους που αναζητούν στο πρόσωπο των άλλων αυτό που δίστασαν να αναγνωρίσουν και να προσδώσουν στον εαυτό τους: μια αύρα σιγουριάς και περηφάνιας.
     Μπορούμε λοιπόν να είμαστε περήφανοι και συνάμα ταπεινοί, χωρίς να είμαστε υπερόπτες και υποτακτικοί. Η περηφάνια είναι έννοια αισιόδοξη αλλά πρωτίστως βαθιά ανθρώπινη.

                                          Άγγελος Διδάχος

30 Απριλίου 2020

Η εξίσωση αλλάζει

     Εάν η ελπίδα αποτελεί κινητήρια δύναμη, τότε θα απέφευγα με κάθε κόστος μια απλουστευμένη εκδοχή της. Διότι κάθε μέρα που ξημερώνει θα μας υπενθυμίζει όλο και πιο δηκτικά πόσο απροστάτευτοι είμαστε. Το πρόβλημα δεν θα χτυπήσει απλώς αλλά θα γκρεμίσει του κουφού την πόρτα. Το μόνο που θα λάμψει στα απελπισμένα κελεύσματα για έναν προστάτη θα είναι η παιδαριώδης αφέλεια του να πιστεύουμε σε μαγικά ραβδιά και αόρατα χέρια. Το άγχος θα γίνει η νέα επιδημία, μια επιδημία που θα σκοτώνει πολύ προτού επιφέρει τον θάνατο. Γι’ αυτό και όσοι εκτιμούν το αύριο με γνώμονα το σήμερα θα φορτωθούν με το επιπρόσθετο βάρος της έκπληξης καθώς οι νεφελοκοκυγγίες τους θα καταρρέουν.
     Αλίμονο ωστόσο εάν εναπόθετα τις ελπίδες μου στους θιασώτες εκείνων που θεσπίζουν τη μιζέρια και κανονικοποιούν την πτώση σε κάθε επίπεδο. Όσους αρέσκονται σε αερολογίες που βρίθουν κλισέ εκφράσεων υπερ πατρίδος, όσους διεγείρονται στην ιδέα της ανωτερότητας και όσους ορέγονται έναν πατριαρχικό δείκτη, εστιασμένο και σμιλευμένο μέχρι αηδίας από τους τηλεοπτικούς και ψηφιακούς δέκτες τους για να τους υποδείξει πώς θα ζήσουν. Δηλώνω ευθαρσώς ότι είναι άξιοι της δυσοίωνης μοίρας τους. Μιας μοίρας που δυστυχώς συμπαρασύρει και τους υπόλοιπους.
     Ούτε όμως τρέφω κάποια προσδοκία για ενήλικες με ατροφικά ιδεώδη. Για ανθρώπους -όπως εκλάβουν την έλλειψη του υποκοριστικού ως μεγαλοψυχία- που λειτουργούν μηχανικά, σαν προγραμματισμένα μυρμήγκια, δίχως την σπίθα της περιέργειας, όσο η εναπομείνασα συνείδησή τους προσπαθεί να γεμίσει το μετά βίας αισθητό κενό της πνευματικής τους ένδειας με φλυαρία, σαχλή ψυχαγωγία, κουτσομπολιό, μίσος και ίντριγκες. Έκαστος στο είδος του και ο πολίτης μακριά από την πολιτική. Κάποιο βαρύγδουπο σημασιολογικό λάθος πρέπει να διεπράχθη εις τους αιώνες και τούτες οι δυο λέξεις ομοιάζουν τόσο πολύ. Θα ήμουν τουλάχιστον ανόητος εάν στοιχημάτιζα στην ανάνηψη κάποιου κοντόφθαλμου και παραιτημένου πνεύματος.
     Η ελπίδα μου δεν μπορεί παρά να είναι ανορθόδοξη και οι βάσεις της εξ ορισμού ρευστές. Γιατί έτσι μόνο μπορεί μια ελπίδα να γλιστρά ανάμεσα στα χαλάσματα των καιρών. Ο μεγαλύτερος εχθρός της αλλαγής δεν είναι μήτε η ανοησία μήτε η αδιαφορία. Άλλωστε, ο φαινομενικά ανίκητος συνδυασμός αυτών των δυο δεν αποτέλεσε παρά ανεπαρκή φραγμό μπροστά στα αλλεπάλληλα κύματα διεκδικήσεων και την ορμητική εξάπλωση ιδεών που μετουσιώθηκαν σε κοινωνικοπολιτικές αλλαγές στο ρου της ιστορίας. Ο μεγαλύτερος εχθρός της αλλαγής είναι ο φόβος. Η ατελείωτη διαδοχή των ανατριχιαστικών σεναρίων που η σκληρή πραγματικότητα δεν θα διστάσει να πραγματώσει. Ύστερα από συνεχείς χαμένες μάχες, η αφοσίωση στη διεκδίκηση μετουσιώνεται από πράξη παραδοσιακά ηρωϊκή σε παράτολμη. Ο συμβιβασμός με ένα δυστοπικό ενδιάμεσο είναι θελκτικός καθώς όχι μόνο αποτρέπει τη βάναυση τιμωρία αλλά αποτελεί -ειρωνικά- δείκτη κοινωνικής ωριμότητας. Το κόστος της απραγίας, αν και βίαιη ώθηση για την ανάληψη ενός ρίσκου, ελάχιστα μπορεί να συνεισφέρει έναντι ενός συστήματος που διδάσκει την αβοηθησία και παραδειγματίζει ανελλιπώς ώστε η φλόγα του φόβου να συνεχίζει να θρέφεται. Η απελπισία χάνει τη διττή της φύση και εξισώνεται αποκλειστικά με την παραίτηση. Είναι η ζυγισμένη σιωπή των φρονίμων, των πνευματικά αλλά δυστυχώς και κυριολεκτικά φρονίμων η ζωτική αρτηρία στην έκφυλη καθεστηκυία ισορροπία.
     Ίσως λοιπόν ο αναπόφευκτος στοχασμός πάνω στο δίλημμα βίωσης και επιβίωσης και η διαβρωτική κενότητα που γιγαντώθηκε μέσα από τις απαγορεύσεις και τον εγκλεισμό, να γέννησε μια μικρή, αδιόρατη ρωγμή. Μια ρωγμή που θα ωριμάσει και θα εξαπλωθεί ώσπου τελικά θα σπάσει τη σιωπή των φρονίμων. Ο θάνατος προβλήθηκε τόσο πολύ που μαζί με τον φόβο καλλιεργήθηκε μια λανθάνουσα εξοικείωση. Η δίψα για ζωή, με όλους τους κινδύνους και τις ομορφιές που αυτή συνεπάγεται, δυναμώνει. Η εξίσωση αλλάζει και κάθε δυσμενής έκβαση μπορεί παραδόξως να μας φέρνει πιο κοντά στην πολυπόθητη αλλαγή.
                                                                                          Άγγελος Διδάχος